Ég stend við dyrnar eftir Sam Shoemaker... Nánar

Kæri ég,

ég skrifa þér þetta bréf til að biðjast afsökunar á því hvernig ég er búinn að tala við þig. Fyrir öll skiptin þar sem ég sagði þér að þú værir ömurlegur, að það yrði aldrei neitt úr þér. Fyrir skiptin þar sem ég kallaði þig aumingja og bar þig saman við annað fólk án þess að vita nokkuð um það. Fyrirgefðu að ég leyfði þér ekki að vera mannlegur og gaf þér ekki svigrúm til að gera mistök. Fyrirgefðu mér fyrir öll skiptin þar sem sagði þér að þú værir ekki nógu góður og að þér ætti eftir að mistakast. Fyrirgefðu öll skiptin þar sem ég sagði þér að þetta væri vonlaust og að þú ættir að deyja, bið þig sérstaklega afsökunar á því. Fyrirgefðu öll þau skiptin þar sem ég sagði sannfærður að „hitt" og „þetta" yrði að vera eða gerast svo þú gætir fundið hamingju og kallaði þig svo illum nöfnum þegar ekki tókst til. Fyrirgefðu mér öll skiptin þar sem ég sagði „told you so". Fyrirgefðu þegar þú gerir góðverk og ég kalla þig veiklunda. Fyrirgefðu að ég skuli ekki hvetja þig þegar þú gerir mistök eða segja „gott hjá þér" þegar þú stendur vel. Fyrirgefðu mér að ég styðji þig ekki þegar þú þarft á stuðningi að halda. Fyrirgefðu að ég segi ekki fallega hluti við þig þegar þú ert dapur/döpur og segi þér að þetta verði allt í lagi. Fyrirgefðu að þegar eitthvað tekst ekki hjá þér að ég segi þér að þetta sé allt í lagi.

Ef heimurinn væri fullkominn væri ég einskonar klappstýra og bandamaður þinn í einu og öllu! Hver veit, kannski með tímanum mun það takast. En þangað til ætla ég að hvetja þig til eins, að þegar ég byrja aftur að tala svona við þig, reyndu að taka ekki mark á mér. Hringdu í vin eða einhvern nákominn, berðu undir hann það sem ég segi, þannig tekst okkur að vinna bug á þessu!

Kveðja „ég"

 

fyrir Kristó




Líf, eða eitthvað líkt því er það sem við öll sækjumst eftir, líf sem er þess virði að lifa. Við viljum öll öðlast hamingju og forðast sársauka. Sumir þola sársauka minna en aðrir, og aðrir leita að hamingjunni á röngum stöðum. Ég var einn af þeim sem þoldi sársauka illa og leitaði að hamingjunni þar sem hana var ekki að finna.

 

Ég ólst upp með mömmu, pabbi fór frá okkur þegar ég var lítill strákur og ég sá hann aldrei nema á jólunum og þegar ég átti afmæli, þá kom hann með pakka, sagði mér að vera góður við mömmu og var farinn eftir nokkrar mínútur.

 

Við mæðgin bjuggum í íbúð í Fellahverfinu í Breiðholtinu, stofa, herbergi, klósett og eldhús. Mamma leyfði mér að vera í herberginu en sjálf svaf hún á dýnu inn í stofu. Það var oft vesen á mömmu, ekki áfengi eða dóp, heldur var hún svo þunglynd, öryrki og var inn og út af geðdeild alveg þangað til hún dó. Þegar hún fór á spítala var ég hjá nágranna okkar, henni Halldóru.

 

Halldóra var ekkja sem gerði fátt annað en að sitja upp í sófa, prjóna og hlusta á útvarp. Mér leið oftast vel hjá henni, þegar ég kom í heimsókn lifnaði yfir henni, hún bakaði pönnukökur og hitaði kakó og ég fékk að leika mér með dótið mitt í friði.

 

Það voru ævintýri og sögur sem hjálpuðu mér mikið þegar ég var yngri. Halldóra sagði mér oft sögur sem hún bjó til um æsku sína, sögur um tröll, álfa og týnda fjársjóði.Þegar ég var úti sá ég fyrir mér stríð og álfa og tröll. Mamma las líka fyrir mig á kvöldin þegar hún var ekki veik. Og þegar ég var orðinn nógu gamall las ég sjálfur. Tíu ára gamall skrifaði ég fyrstu söguna mína.

 

Þegar ég varð unglingur breyttist margt, Halldóra lést úr krabbameini og ég var oft einn heima í marga daga þegar mamma þurfti að fara á spítalann, og ég hætti að skrifa. Í skólanum komst ég í kynni við eldri krakka sem tóku mig upp á arminn og fóru með mig í partí. Ég prufaði að drekka og reykja og þegar ég var sextán kynntist ég fyrst fíkniefnum. Allt gerðist hratt og neyslan náði tökum á mér. Ég bjó enn hjá mömmu og þar sem hún var mikið veik skipti hún sér lítið af mér. Ég fékk að vera í friði með dópinu og ruglinu.

 

Þegar ég var átján ára kynntist ég loksins pabba. Ég var búinn að vera á vökunni í þrjá daga og endaði í partíi með vinkonu minni hjá fólki sem hún þekkti lítið, einhverjum sprautufíklum, mér var sama, enda ekki mjög vandlátur á það fólk sem ég umgekkst. Hún hringdi á bjöllunni og kona í snjáðum bláum kjól, sem eitt sinn gæti hafa þótt flottur, kom til dyra. Og þar var hann, með nál í hendinni. Ég vissi ekki hvað ég átti að halda eða gera, hugsaði með mér að ég ætti að koma mér fljótt út en hann sá mig, við horfðumst í augu, hvorugur hreyfði sig, og ég gekk til hans og heilsaði honum. Það var þá, á þriðja degi á vöku, með pabba sem ég þekkti ekkert, sem ég kynntist fyrst nálinni.

 

Við urðum neyslufélagar ég og pabbi, notuðum mikið og við rændum og svikum. Svona gekk þetta í ár, þangað til pabbi hringdi í mig og bað mig að hitta sig heima. Hann sagði mér að hann gæti ekki lifað svona lengur, hann sæi ekki eftir því lífi sem hann lifði en núna var þetta orðið gott. Hann sýndi mér snöruna og hvar hann ætlaði að hanga. Ég grét en hann sagði mér að þetta væri hans ósk, að hann elskaði mig og að hann vildi ekki að það færi eins fyrir mér. Ég kvaddi hann og tveim dögum síðar var hringt í mig og mér sagt að pabbi væri látinn.

 

Tveim árum síðar lést mamma í svefni eftir að hafa tekið of mikið af lyfjum. Árin eftir eru í þoku. Mér var sama hvort ég lifði eða dó. Ég hafði engan, hafði ekkert, sársaukinn átti mig. Það var sama hvað ég setti ofaní mig, ekkert deyfði mig.

 

Að liggja upp í rúmi og geta ekki neitt. Hugsa um allt sem maður hef gert og allt sem maður hefði átt að gera. Sængin yfir haus, ljósin slökkt, dregið fyrir glugga, ekkert nema hugsanir sem þeytast um í reiðileysi, og sársaukinn sem nagar og nagar.

 

Ég skrúfa frá vatninu og heit bunan lendir á hnakkanum. Hitinn róar og ég legg hendurnar fram á vegginn. Ég virði fyrir mér skítuga og marða handleggina, bláa eftir nálarnar. Hugurinn reikar og ég lygni aftur augunum og við hjarta mitt býr svarthol sem spíralist hraðar og hraðar og sópar með sér allan neista og allt ljóst sem nokkurn tíman hefur búið með mér.

 

Ég teigi mig eftir blaðinu, renni því ákveðið niður eftir hendinni. Gap opnast og þykkur rauðleitur vökvinn drýpur niður. Droparnir falla hver á eftir öðrum og þegar þeir lenda á blautu gólfinu slettast þeir út og verða eins og blóm sem vaxa, dafna og deyja í senn. Og ég hrópa og kalla og bið guð um hjálp því á morgun er dagur sem ég vill ekki fá. Og ég bíð og gleymi mér í því að horfa dropana falla og breytast í blóm.

 

Kyrrðin kemur. Hugurinn róast, líkaminn slappur og sálin bíður. Lífið verður sem draumur og sé fyrir mér upphaf. Líf er það sem alltaf var þótt dauðinn hafi fyrir löngu tekið mig. Bjart ljósið þyngir augu mín og ég leggst niður á haf blóma. Ég lít út um gluggann og sé tunglið,  það heilsar mér með mjúkum kossi og kveður, stjörnurnar blikka mig bless og ég loka augunum og held för minni áfram og skil eftir mig rauða slóð er ég líð inn í eilífðina.

 

 

Endir.

 

Fegurð þín leikandi líður um mig                  
lokkandi varirnar, ljósrjóð, svo góð               
hár þitt og hálsinn, fæ ekki af þér nóg                     
fegurðin mig á asnaeyrum dró.                                

Segðu að þú elskir mig alltaf -
alltaf og alltaf já um alla tíð!                          
- ó hve þú varst yndæl ljúf og blíð                
þú varst drottins mikla meistarasmíð            

Ég hugsa um þig og það sem þú ert            
ó guð þetta hefði verið svo heitt!
Ég sé það sem er, og skil ekki neitt,            
veit betur, eða svona yfirleitt.                       

ímynda mér heim án afleiðinga                               
en svo er ekki og hjarta mitt frýs                             
já hvar ertu nú mín lukkunardís?                  
því ég sé fyrir mér paradís. - 

 

Hver er það sem þarna gengur svona niðurlútinn og leiður að sjá? Það er líkt og þú hafir gengið gegnum haf óhappa og að þú berir enn öll þessi óhöpp á herðum þínum. Hver ertu drengur, hvað get ég, gamalmenni gert fyrir þig?

 

Þú getur annaðhvort haldið utan um mig og elskað, eða þú getur dæmt mig og sent mig til helvítis, þangað sem ég stefndi áður en ég kom hingað.

 

Barn, ég elska þig og mun halda utan um þig þar til tár þín þorna, en hvað svo, heldurðu á ný á leið gleymsku og örvæntingar, muntu þá snúa aftur?

 

Ég veit ekki hvað framtíðin ber í skauti sér, ég veit ekki hvað gerist eftir þennan dag, ég veit ekki hvert leið mín liggur, ég er hér, og ég hreinlega veit ekki af hverju.

 

Þú ert komin að leita huggunar, sem þú vissulega færð, en hvers virði er þessi huggun, hversu raunveruleg er hún í stærra samhengi hlutana?

 

Er það ekki núna, á þessari stundu sem við lifum? Er það ekki á þessari stundu sem ég þjáist? Er það ekki á þessari stundu sem ég vill huggun?

 

Þú munt fá það sem þú vilt, en það sem þú vilt núna, er ekki það sem þú sannarlega vilt.

 

Hvað er það sem ég sannarlega vill?

 

Þú vilt geta valið, þú vilt geta gert, og þú vilt lifa eins og þú hefur sannarlega valið.

 

Hvernig get ég gert það sem ég hef sannarlega valið?

 

Þú leitar innra með þér, hér, núna. Þú þagnar, þú hlustar, og þegar svarið kemur, framkvæmirðu. Þú þagnar, hlustar og framkvæmir. Og þegar þú hættir að hlusta, og hættir að framkvæma hefurðu valið annað en það sem þú sannarlega vilt.

 

 

 

Mín helborna dís
sem sál minn togar,
að sjá þig mín bíða
í stingandi regninu,
rauð og tignarleg
er sólin sem rís.

---

Áður þegar ég var
ungur og óáreittur,
hljóp um grænt engi.
Reikaði þá hugurinn,
frjáls hann þá flaug
svo ofboðslega langt.

Hún vitjar mín, minningin
þegar ég hitti þig fyrst.
Þokkafull sem hópur
rjóðra yngismeyja.
Þar í laumi þú
merktir mig þinn.

Í faðmi þínum
ég vildi helst felast.
En þróttinn þá þvarr,
hamingjan hún hvarf.
Svarta slæðu yfir
andlit mitt svo lagðir.

Líkaminn naut þess,
en hugurinn gleymdist,
brotinn andi undan leit.
Regnið ei fann mig
og sólin hún hvarf.
Syndin hjá mér settist.

---

Þegar ég vildi henni fara
í maga minn tók,
hóf í hann að naga.
Lék um mig hitinn.
Syndin hún togaði
svo ofsalega fast.

Og nú bíður þú,
fegurðin tælir,
hugurinn sortnar,
líkaminn skelfur,
andinn bíður.
Hvert verður mitt val?

 
Fugl

 

bjartur og lokkandi
eins og tunglið sem skín

 

rauður og tignarlegur
eins og sólin sem rís

 

flaug inní líf mitt
sem stormur
umturnaði öllu
hulan féll

 

söng mér lag
sem lyfti mér upp

 

söng mér lag
sem ég skildi svo vel

 

nú þarftu ekki að syngja
þótt þú gerir það vel

 

þú þarft ekki að syngja
þú þarft ekki að syngja...

 

 

 

Páll Skúlason fyrrum Háskólarektor sagði „Menning er ekki annað en það sem gefur lífinu gildi, ómenning er allt það sem rýrir gildi lífsins. Menning er því hversdagslegasta fyrirbæri í heimi og fjölbreytt eftir því."

Man eftir því þegar ég las þetta fyrst, þetta greip mig á undarlegan hátt og mér fannst ég sjá í þessu djúpa og mikla visku. Páll útskýrir það lengra í þessu erindi hvernig það að fá sér rauðvínsglas með mat getur aukið gildi lífs eins meðan að drekka heimilislaus á götum borgarnar væri ómenning.

Ég leit alltaf á að menning væri eitthvað artífartí og væri lítið fyrir meðal Jón eins og mig. Menning er ekkert flókið hugtak og ætti að vera notað í víðara samhengi en það er gert í dag.

Þó finnst mér áhugavert hve óljós línan milli menningar og ómenningar er. Menning eins, er ómenng annars og þar eftir grösunum. Menning getur verið að leika sér í tölvuleik, mála á sér neglurnar, elda uppáhalds matinn sinn, borða hollt, hreyfa sig og svona má endalaust halda áfram.

En þurfum að fylgjast með að menning snúist ekki útí ómenningu með því að missa sjónar á hlutunum sem skipta máli og týna okkur í stjórnleysi. Berum virðingu fyrir menningu hvors annars og verum áfram menningarleg.  

 

Ég missteig mig og ég datt, það er dimmt og kalt og ég er hræddur.

Hvað hræðistu barn?

Það er svo vont að hrasa svona, ég vill ekki að það gerist aftur.

Það gerist og mun halda áfram að gerast, alltaf, því það er partur af því að vera til.

En hvaða vit er því, hvers konar guð skapar þessháttar veröld að maður komist ekki hjá því að upplifa skömm og sársauka?

Guð sem elskar þig meira en þú getur skilið, Guð sem elskar þig jafn heitt og þú átt sannarlega skilið.

Ég skil þetta samt svo illa, ég sé ljósið, bý í því, þrífst í því og dafna. En með andlitið í sólinni sé ég ekki myrkrið sem býr undir fótum mínum, ég hrasa, og ligg í myrkrinu. Og þótt ég viti að það eina sem ég þarf að gera, er að lyfta mér upp og halda áfram að ganga og leyfa geislum sólarinnar að vinna sína vinnu, ligg ég.

Þú veist, þú sérð, en þú framkvæmir ekki, af því þú heldur að þú hafir ekki kraftinn. En elsku barn, máttur sólarinnar er það efni sem við erum ofin úr. Þeir strengir sem halda heiminum saman, eru þeir strengir sem búa innra með þér og þú skapar.

Þú segir það, og segjum sem svo að ég trúi þér, hvernig nota ég þá þessa orku?

Á sama hátt og sólin. Þú leyfir henni einfaldlega að vinna innra með þér, þú sleppir af henni tökunum og þú sérð fegurðina í heiminum.

Hvað kemur fegurð þessu við?

Það er í gegnum fegurðina sem við skiljum heiminn eða réttara sagt,  það er í gegnum fegurðina sem við áttum okkur á því að við þurfum ekki að skilja heiminn.

Ég skil þig ekki alveg, útskýrðu betur.

Þegar þú horfir á blóm, eða lítið barn, og ert hér, á þessari stundu, og ef þú finnur fyrir fegurðinni, þá ertu uppnumin af henni, og því andartaki skiptir ekkert máli annað en tilfinning sem erfitt er að koma í orð. Það eina sem skiptir máli ert þú og þessi tilfinning.

Þetta er að verða alltof flókið, ég skil svosem hvað þú ert að fara, en ekki alveg hvert.

Þegar þú sérð fegurðina, trúir eigin mætti, þá sérðu einnig fegurð þess myrka, og veist að máttur sólarinnar býr innra með þér, ert þú það ljós sem skín og myrkrið sem þú lást í hættir að vera myrkur, því þú ert það ljós sem skín jafn skært og allt annað. Fegurðin er alls staðar, ljósið er alls staðar, myrkrið er ekki raunverulegra en þú leyfir því að vera. Mátturinn ert þú.

Og hvenær átta ég mig á þessu?

Þegar þú áttar þig á því, að ekkert af því sem þú sérð, finnur, heyrir eða smakkar er raunverulegt, það sem aftur á móti er raunverulegt er að allt er sprottið úr því sama afli og skapaði þennan heim, þegar við erum eitt með þessu afli, er ekkert nema ljós. Ef þú áttar þig á þessu, er aldrei aftur myrkur, svo lengi sem kýst að það sé svo. Valið er þitt.

 

Eflaust hafa komið tímar í lífi flestra þar sem þeir spyrja sig erfiðra spurninga eins og hver er ég og hvaðan kem ég og hvert er að ég fara? Sumir fyllast tilhlökkun og spenningi, öðrum er alveg sama, og til eru þeir sem óttast svarið við þessum spurningum; til eru þeir sem bera þessa tilfinningu sem kallast ótti nánast alltaf alla daga innra með sér.

 

„Tilfinning er meðvituð huglæg upplifun geðshræringar eða snertingar."

„Geðshræring er flókin viðbrögð við taugaboðum sem stafa af innra eða ytra áreiti. Geðshræringar geta verið ýmist jákvæðar (gleði, hamingja) eða neikvæðar (reiði, sorg) eða hvorugt (undrun). Geðshræringar tengjast tiltekinni hegðun (t.d. hlátur eða grátur), innri reynslu og tilhneigingu, líkamlegri örvun, námi og virkni taugakerfisins. Geðshræringar þjóna því hlutverki að túlka reynslu og hafa því mikið að segja fyrir nám og eru líka mikilvægur þáttur í samskiptum."

„Ótti eða hræðsla er íbyggið viðhorf og sterk óánægjuleg tilfinning vegna yfirvofandi hættu, sem er annaðhvort raunveruleg eða ímynduð."

 

Algengur ótti er ótti við framtíðina. Ímynduð yfirvofandi hætta vegna t.d. veikinda, fjárskorts, höfnunar og þar fram eftir grösunum. Oft þegar málið er skoðað náið eru litlar sem engar ástæður fyrir þessum ótta, því oftar en ekki byggjum við þennan ótta á ályktunum um það sem hefur gerst í fortíðinni og það sem muni gerast í framtíðinni.

Í höfði margra bergmálar kannski „hvað ætli að þeim finnist um þig?" þú ert looser og það sjá það allir" „um leið og þú ert farinn fara þau að tala um hvað þú ert mikill aumingi"  „þú getur þetta ekki"  „þetta er allt fucked og framtíðin er fucked" „þetta hefur kannski gengið vel hingað til en allt hefur sinn tíma, þetta mun allt fara til fjandans" „þetta er að klúðrast fyrir fullt af fólki og útaf hverju ætti þetta að vera eitthvað öðruvísi í þínu tilviki?" Og kannski sérstaklega nú á dögum þegar framtíðin virðist mörgum dimm.

Það er hægt að liggja fyrir lamaður af ótta við það sem kannski muni gerast og hvernig hlutirnir verða kannski. En hvað er það sem raunverulega hefur gerst? Ekkert nema þú og þinn haus að draga ályktanir af einhverju sem ekki er vitað hvernig verður.

En þegar óttinn nær að krækja sig í sálartetrið þitt með sínum löngu örmum og leggur yfir þig dökka hulu sína er erfitt fyrir þig að sjá hlutina eins og þeir eru. Þegar tilfinningin ótti er orðin sterkari en skynsemin og röksemd, ertu ekki á góðum stað. Þú verður fangi þíns eigin huga og þinna eigin tilfinninga.

Það er oft sagt að ástin láti menn haga sér undarlega en eins og ég sé þetta, er það óttinn ofar öllu sem lætur okkur haga okkur undarlega. Ótti er það mein sem stjórnar lífum flestra, þótt fæstir myndu viðurkenna það.

Í bók sem ég las erum við spurð hvers vegna við óttumst og hvort það geti verið vegna þess sjálfstraustið hafi brugðist. Þegar ég las þetta fyrst skildi ég ekki hvað átt var við en þegar ég fór að spyrja mig spurninga eins „ef ég myndi hundraðprósent treysta því að ég gæti tæklað þennan hlut og komið í veg að þetta og hitt gerðist, hefði ég þá þennan ótta?" Tökum dæmi um mann sem óttast framtíðina. Ef hann myndi treysta því að hann myndi geta tekist á við allt það sem framtíðin ber í skauti sér, að hann myndi taka lífinu á lífsins forsendum, að hann myndi taka því sem framtíðin biði uppá, hefði hann þennan ótta? Sennilega ekki.

En ef við skoðum ótta nánar og allt það sem við höfum verið hrædd við sjáum við að 95% af öllu sem við sem við höfum óttast (og jafnvel rúmlega það) kom aldrei fyrir!

Það sem við þurfum að gera er að losna undan böndum óttans.

Í Afríku þegar fílar eru ungir er bundin keðja  utan um þá og fest við tré. Svo þegar fílarnir reyna að flýja þrengist keðjan að þeim og þeir finna til. Eftir smá tíma af því að tosa og rembast gefast þeir upp á því að reyna að flýta og fara að trúa að þeir geti ekki flúið. Svo þegar fílarnir vaxa upp verða þeir að risum sem kæmust varla fyrir í venjulegu húsi. En það merkilega er að þegar þeir eru orðnir fullvaxnir getur þú sett litla viðarstiku ofaní jörðina og bundið með litlu reipi fílinn við stikuna og mun fíllinn ekki hreyfa sig, hann mun deyja þar sem hann stendur, jafnvel þótt það væri eldur í skóginum myndi hann ekki hreyfa sig. Fíllinn getur rutt niður hús en hann trúir því að hann geti ekki hann geti ekki sloppið. Hann trúir því að hann sé fastur.

Og þannig nær óttinn tökum á okkur. Við förum að trúa lygunum sem við sjálf og jafnvel aðrir höfum búið til í stað þess að horfa á staðreyndir málsins og staðreyndin er sú að akkúrat núna er ekkert sem ógnar þér nema þínar eigin hugmyndir og ályktanir um hvernig hlutirnir eru. Og það sem oftar ekki en ekki kemur okkur á villigötur er dómgreind okkar.

Það er til saga sem lýsir þessu vel um bónda sem bjó í litlu héraði í Kína í kringum í kringum miðaldir. Þetta var fátækur bóndi sem átti nokkrar geitur sem voru honum allt sem hann átti. Hjá honum bjó sonur hans sem hjálpaði honum með verkin. Einn daginn þegar bóndinn vaknar og ætlar að huga að geitunum sér hann að einhver hafði gleymt að loka hliðinu og allar geiturnar voru horfnar. Hann hafði misst allt og gat fyrir enga muni borgað lénsherranum leigu, hann var búinn að missa allt. Til að leita sér sáluhjálpar gerir bóndinn sér ferð til munks nokkurs sem bjó ofar í dalnum. Munkurinn hlustar á alla raunarsögu á bóndans og segir loks „þú áttir geitur og nú eru geiturnar farnar. Gott eða slæmt, hver veit?" Bóndanum var ekki sama og gekk út. Hvernig gat það verið gott að hann hafi misst aleiguna? Bóndinn vakir langt fram á nóttina og reynir að finna út hvað hann og sonurinn geti nú gert.

                Daginn eftir þegar bóndinn vaknar og gengur út sér hann að hópur af villtum hestum hafði ratað inn um gerðið. Bóndinn flýtir sér að loka hliðinu og áttar sig fljótlega á því að nú var hann orðinn ríkasti maðurinn í héraðinu. Bóndanum var hugsað til munksins sem eflaust væri með áhyggjur af honum svo hann gerir sér aftur ferð upp dalinn. Munkurinn hlustar á bóndann sem var himinlifandi yfir nýfengnum auðnum. Að lokum kveður munkurinn sér máls „þú áttir geitur og geiturnar fóru. Nú áttu stóð af villtum hestum. Gott eða slæmt, hver veit?" Bóndinn brosir með sér og kveður. Hvernig gat það verið slæmt að hann væri nú orðinn ríkur? Bóndinn hugar að hestunum og sofnar sæll.

                Nokkru síðar þegar bóndinn fer út og ætlar að huga hestunum sér hann að sonur hans liggur slasaður meðal hestanna eftir misheppnaða tilraun til að temja þá. Sonur hans var það slasaður að  líklega myndi hann aldrei geta gengið aftur. Bóndinn verður mikið miður sín enda elskar hann son meira en allt annað og nú mun kannski enginn geta séð um búið þegar hann verður gamall. Til að leita sér sáluhjálpar gerir hann sér aftur ferð til munksins sem hlustar aftur á raunarsögu bóndans. „Þú áttir geitur og geiturnar fór og í stað þeirra eignaðist þú stóð af villtum hestum, sonur þinn reyndi að temja hestana og núna mun hann jafnvel aldrei geta gengið aftur. Gott eða slæmt, hver veit?" Bóndinn rauk út án þess að kveðja. Sonur hans myndi kannski aldrei ganga aftur, hvað gat mögulega verið gott við það?

                Fáeinum mánuðum síðar braust út stríð í landinu. Menn konungs voru sendir inní héraðið þar sem þeir feðgarnir bjuggu til þess að innrita alla unga menn herinn. Fáir áttu eftir að lifa af stríðið. Þar sem sonur bóndans var slasaður slepptu þeir við að innrita hann í herinn. Allir þeir ungu menn sem fóru úr héraðinu í stríðið létust í orrustu. Í huga bóndans bergmálaði „gott eða slæmt, hver veit?"